ROŚLINY CEBULOWE
Eksponowane w Ogrodzie wybrane rośliny cebulowe w porządku
alfabetycznym według nazw polskich:
Asphodelus albus
ASFODEL BIAŁY
Rodzina: Asphodelaceae
Występuje w okolicach śródziemnomorskich w Europie
Południowej,
Ma zgrubiałe kłącza z mięsistymi korzeniami, pokrojem
przypomina bardziej znane pustynniki (Eremurus). Wyrasta do wys. 30
-
Allium karataviense
CZOSNEK KARATAWSKI
Rodzina: Alliaceae
Znaleziony w Turkiestanie, znany w uprawie od 1878 roku.
Ma duże cebule, z których wyrastają 2 -
3 ułożone lejkowato liście.
Liście są eliptyczne, mięsiste, na końcach podwinięte, niebieskawozielone
z metalicznym połyskiem. Kwiatostany ukazują się w IV - V na łodygach wysokości
15 -
Allium giganteum
CZOSNEK OLBRZYMI
Rodzina: Alliaceae
Pochodzi z Himalajów.
Cebula ma średnicę 5 -
Dahlia
DALIE
Rodzina: Asteraceae
Dalie zostały przywiezione do Europy z Meksyku już w końcu XVIII wieku.
Początkowo uważano dalię za roślinę warzywną, ale już w
XIX wieku zostało wyhodowanych wiele odmian o dekoracyjnych kwiatostanach i
dalie stały się jednymi z najpopularniejszych roślin ozdobnych. Odmiany różnią
się siłą wzrostu, od wysokości
KOLEKCJA KOSAĆCÓW
Kolekcja kosaćców gromadzona jest od roku 1975. Ogólnie na terenie ekspozycyjnym uprawianych jest prawie 200 odmian z grupy Barbata Elatior, zwanych popularnie irysami bródkowymi lub czasem amerykańskimi i około 100 pozostałych gatunków i odmian, między innymi wymarły już z terenu Polski kosaciec trawolistny (Iris graminea) i chroniony prawem kosaciec bezlistny (Iris aphylla) oraz wiele gatunków uzyskanych z nasion nadesłanych przez ogrody botaniczne. Jak wiadomo, identyfikacja siewek możliwa jest dopiero podczas kwitnienia. Siewki są obserwowane i w miarę dorastania do fazy generatywnej przesadzane na teren ekspozycyjny. Wśród odmian kosaćców bródkowych największe znaczenie mają odmiany historyczne, dzisiaj już prawie nie uprawiane w ogrodach i nie produkowane w szkółkach, jak na przykład wyhodowana w roku 1844 ‘Madame Chaeraau’ o kwiatach drobnych, białych, ale z delikatnym, niebiesko-fioletowym wzorem na brzegach płatków.
Iris spuria
KOSACIEC FAŁSZYWY
Rodzina: Iridaceae
Występuje w Europie, Azji i Afryce Północnej.
Ma liście wąskie, sztywne, żeberkowane, kwiaty po 1- 4 na pędzie, lazurowoniebieskie z żółtą plamą na dolnych listkach okwiatu. Kwitnie w VI - VII. W krajach Europy Zachodniej coraz popularniejsze stają się odmiany ogrodowe o różnych barwach kwiatów. W naszej kolekcji ich jeszcze brak, ale uprawiamy kilka gatunków blisko spokrewnionych z kosaćcem fałszywym i grupę mieszańców. Wszystkie te kosaćce wymagają miejsca bardzo słonecznego i ciepłego, sprzyja im gorące lato, w okolicach, gdzie zdarza się więcej opadów podczas lata, konieczny jest doskonały drenaż. Gleba powinna mieć odczyn obojętny, a nawet lekko zasadowy.
Iris ensata, syn. I. kaempferi
KOSACIEC MIECZOLISTNY
Rodzina: Iridaceae
Występuje w zachodniej Azji, w Japonii, Chinach, Mandżurii, oraz Korei.
Od dawna uprawiany i hodowany w Japonii. Osiąga wysokość
60 -
Iris lactea var. chinensis
KOSACIEC MLECZNY
Rodzina: Iridaceae
Występuje w Chinach, Korei, Indiach i na Syberii, w północnych Włoszech jako zdziczały.
Ma liście dość sztywne, wąskie, wysokości do 50 -
Iris versicolor
KOSACIEC RÓŻNOBARWNY
Rodzina: Iridaceae
Występuje w Ameryce Północnej, w północno - wschodnich stanach od Ohio do Wirginii, wokół Wielkich Jezior i w południowej Kanadzie.
Pędy wyrastają do wysokości
Iris sibirica
KOSACIEC SYBERYJSKI
Rodzina: Iridaceae
Gatunek rodzimy, chroniony, występuje także w Niemczech,
Czechach, Słowacji, Rosji aż do zachodniej Syberii, na Ukrainie, na Bałkanach i
w Azji Mniejszej. Pędy kwiatowe są wyższe od liści, rozgałęzione, z 3 - 5
kwiatami na wierzchołkach. Podkwiatki zasychają przed kwitnieniem. Torebki
nasienne są okrągławe, najwyżej dwa razy dłuższe od szerokości. Wysokość pędów
kwiatowych do 60 do
Iris pseudacorus
KOSACIEC ŻÓŁTY
Rodzina: Iridiaceae
Gatunek rodzimy i powszechnie spotykany. Występuje w dużej
części Europy, w europejskiej części Rosji, w Azji Mniejszej, w Syrii i Afryce
Północnej, zdziczały w Ameryce Północnej. Wyrasta do wysokości 70 -
Lilium candidum
LILIA BIAŁA
Rodzina: Liliaceae
Pochodzi z Azji Mniejszej, uprawiana już przed naszą erą na Krecie, w ogrodach europejskich znana od bardzo dawna.
Ma cebule kuliste, żółtawobiałe. Późnym latem wyrastają z
nich zimozielone liście, które są wydłużone, lancetowate, długości do
Lilium regale
LILIA KRÓLEWSKA
Rodzina: Liliaceae
Pochodzi z zachodnich Chin.
Sprowadzona do Europy przez Wilsona w 1903 r. Ma szerokojajowate, czerwonobrązowe cebule z łuskami
zachodzącymi na siebie dachówkowato. Pędy kwiatostanowe, wysokości od 50 do
Lilium
LILIE
Rodzina: Liliaceae
Rodzaj obejmujący wiele gatunków i mnóstwo odmian ogrodowych. Wyróżnia się kilka grup. Większość lilii spotykanych na polskim rynku ogrodniczym to odmiany z grupy mieszańców azjatyckich lub też mieszańców orientalnych. W naszej kolekcji najliczniej reprezentowane są właśnie mieszańce azjatyckie. Lilie dobrze rosną w miejscach słonecznych lub półcienistych. Gleba powinna być stale umiarkowanie wilgotna, ale bardzo przepuszczalna, gdyż cebule są wrażliwe na wodę stagnującą, zwłaszcza zimą. Dla większości lilii odpowiedni jest lekko kwaśny odczyn gleby, tylko dla niektórych zasadowy (np. Lilium martagon, L. candidum). Cebule sadzi się na przełomie września i października, nie później niż 20. X. Zalecane jest ściółkowanie gleby. Najlepszym materiałem jest torf wysoki, ale można go zastąpić kompostem korowym. Ściółka pozwala utrzymać stałą wilgotność podłoża i obniża jego temperaturę, co jest dla lilii korzystne. Na zimę dobrze jest lilie okrywać suchymi liśćmi.
Hemerocallis
LILIOWCE
Rodzina: Hemerocallidaceae
Liliowce są bardzo popularnymi bylinami. Sadzi się je
pojedynczo w małych ogrodach, w większych grupach w parkach i na otwartej
przestrzeni. Najlepiej wyglądają w pobliżu wody, ale nie może to być miejsce
zalewane okresowo. Znoszą półcień, ale kwitną tam mniej obficie, choć odmiany o
delikatnych barwach kwiatów, prawie różowych właśnie w półcieniu lepiej
wyglądają, bo nie płowieją od słońca. Dekoracyjne są dopiero rozrośnięte
kępy, więc nie zaleca się częstego przesadzania. W ogrodach uprawia się obecnie
przede wszystkim odmiany pochodzenia mieszańcowego, otrzymane w wyniku
wielokrotnego krzyżowania wielu gatunków. Pierwsze odmiany pojawiły się około
1890 roku. W
szkółkach bylinowych z popularnym asortymentem produkowane są tylko niektóre
gatunki i wybrane odmiany, nadające się do masowych nasadzeń, jak na przykład: Crimson Pirate - wys.
Gladiolus
MIECZYKI
Rodzina: Iridaceae
W naszej kolekcji znajdują się odmiany mieszańcowe, które zostały wyhodowane przez wielokrotne krzyżowanie gatunków występujących w stanie naturalnym, w Afryce Południo-wej i dlatego nie wytrzymują naszych zim w gruncie. Jesienią bulwy wykopuje się, czyści, a następnie przechowuje w pomieszczeniu zabezpieczonym przed mrozem, aby posadzić je do gruntu na przełomie kwietnia i maja. Pora kwitnienia przypada zależnie od odmiany, wielkości bulw i terminu sadzenia w lipcu do września. Odmiany różnią się barwą kwiatów, (brak jedynie czystoniebieskich), ich wielkością i kształtem, a także wysokością pędów. Najczęściej mieczyki uprawiane są na cięcie kwiatów - jeśli mają zdobić ogród wymagają podpór, bo często długie pędy kwiatostanowe pod ciężarem kwiatów, szczególnie po silnych deszczach i wiatrach, wyłamują się lub też wylegają.
Canna
PACIORECZNIKI
Rodzina: Cannaceae
Paciorecznik jest rośliną trwałą, o grubych kłączach, ale nie zimującą w gruncie. Ma liście bardzo duże, zielone lub wiśniowobrunatne. Kwiaty o asymetrycznej budowie zebrane są
w wierzchołkowe kłosy. Spotyka się odmian o kwiatach czerwonych, różowych,
żółtych i dwubarwnych żółto-czerwonych. Wysokość roślin dochodzi do
Eremurus
PUSTYNNIK
Rodzina: Asphodelaceae
Pustynniki sadzi się pojedynczo lub w małych grupach na
rabatach, lub w ogrodzie naturalistycznym, wśród innych egzotycznych bylin o
charakterze kserofitycznym.
Wymagają dobrej, głębokiej, żyznej gleby. Na glebach
piaszczystych zalecany jest dodatek gliny, cięższe gleby doprawia się torfem i
dużą ilością piasku. Bulwiaste korzenie sadzi się późnym latem, w okresie
spoczynku roślin. W czasie letniego spoczynku i zimą trzeba rośliny chronić
przed nadmierną wilgotnością. Na zimę zalecane jest dodatkowe okrycie
materiałem zabezpieczającym przed niską temperaturą. Jednym z najokazalszych
jest pustynnik olbrzymi (Eremurus robustus).
Pustynna bylina z Turkiestanu, uprawiana od 1874 roku. Ma liście wąskolancetowate, o ostrym brzegu, niebieskozielone,
szerokości prawie
Fritillaria imperialis
SZACHOWNICA CESARSKA
Rodzina: Liliaceae
Pochodzi z Afganistanu i zachodnich Himalajów.
Już w 1576 roku została sprowadzona z Turcji do Wiednia. Ma duże
cebule, wielkości pięści, z zagłębieniem na wierzchołku, bez łuski okrywającej.
Wyrasta do
Muscari armeniacum
SZAFIREK ARMEŃSKI
Rodzina: Liliaceae
Szafirek armeński pochodzi z północno - wschodnich rejonów Azji Mniejszej.
Szafirki należą do niewymagających bylin cebulowych. Dobrze
rosną w miejscach słonecznych i półcienistych, na
glebie przepuszczalnej. Rozmnażają się przez obfite samosiewy i liczne cebule
przybyszowe. Siewki kwitną po 3 - 4 latach. Cebule mają cienką łuskę, więc
trzeba je zaraz po wkopaniu ponownie sadzić, bo liście szafirków muszą wyrosnąć
jeszcze przed nadejściem zimy. Termin przesadzania przypada na sierpień -
wrzesień. W przeciwieństwie do wielu innych roślin cebulowych cebule szafirków
nie są usz-kadzane przez myszy i inne gryzonie, ale
liście mogą być zjadane szczególnie późną jesienią i na przedwiośniu. Z cebuli wyrasta 4 - 8 liści, długości
10 -
Tulipa
TULIPANY
Rodzina: Liliaceae
Tulipany pochodzą z okolic stepowych i półpustynnych. W takich siedliskach utrzymuje się niski poziom wody gruntowej, a gleby mają odczyn zasadowy lub co najmniej obojętny. Unikać należy więc sadzenia tulipanów na glebach kwaśnych, a także zbyt zwięzłych, gdyż szkodzi im woda stagnująca szczególnie zimą. Cebule sadzi się na tyle wcześnie, aby zdążyły się zakorzenić przed nadejściem mrozów, a więc do połowy października. Odmiany ogrodowe muszą być koniecznie wykopywane corocznie, nie powinny być więc sadzone razem z bylinami. Gatunki, zwane tulipanami botanicznymi i ich odmiany można natomiast sadzić w ogrodzie skalnym lub wśród innych bylin wczesnowiosennych na rabacie, gdzie mogą pozostawać przez kilka lat. Z czasem jednak i one zaczynają tworzyć więcej cebul mniejszych, nie wydających kwiatów. Wtedy należy po zaschnięciu liści cebule wykopać, oddzielić większe do sadzenia w ogrodzie w celach dekoracyjnych, a mniejsze posadzić na zagonie zapasowym w celu dalszej uprawy.
Colchicum
ZIMOWIT
Rodzina: Colchicaceae
Zimowit jesienny to rodzima roślina, występująca na łąkach
w niższych położeniach górskich i na niżu w południowej części Polski, w
miejscach raczej wilgotnych. Tworzy jajowate bulwy o grubej łusce barwy
brunatnej. Wiosną wyrastają z nich 3 - 4 liście, okazałe, szerokolancetowate,
długości do
Budowa Integracyjnego Ogrodu Edukacji Ekologicznej
dofinansowana przez
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie
koniec tekstu działu ROŚLINY CEBULOWE