DENDROLOGIA

Eksponowane w Ogrodzie wybrane drzewa w porządku alfabetycznym według nazw polskich:

 

Rhododendron luteum

AZALIA PONTYJSKA

RODZINA: Ericaceae

 

Występowanie: Europa - Kaukaz, Ukraina, Słowenia, oraz

tereny Azji Mniejszej. W Polsce tylko w rezerwacie w Woli

Żarczyckiej koło Leżajska.

 

Krzew osiąga 1 do 4 metrów wysokości. Młode pędy początkowo pokryte są  lepkimi gruczołkami. Liście sezonowe, jesienią zmieniają barwę na żółtą, pomarańczową lub czerwoną. Kwiaty okazałe (średnica 5 cm), żółte, złotożółte lub pomarańczowe, bardzo silnie pachnące, na zewnątrz pokryte lepkimi gruczołkami.  Gatunek o wysokiej mrozoodporności.

Wydaje obficie odrosty korzeniowe. Wszystkie części rośliny zawierają substancje trujące. W hodowli otrzymano przy udziale tej azalii liczne mieszańce ogrodowe. Rodzima roślina chroniona.

 

Fargesia murieliae

BAMBUS HIMALAJSKI

Rodzina: Poaceae

 

Występowanie: Azja - środkowe Chiny i  Himalaje.

 

Eksponowany bambus pochodzi z Himalajów. W naturze dorasta do 4 m wysokości (w Powsinie do 3 m). Jest to jeden z nielicznych bambusów o bardzo wysokiej (do - 30 st. C) mrozoodporności. Interesującą jego cechą jest  dekoracyjna, zwracająca uwagę, żółta barwa pędów. Często uprawiany w pojemnikach.

W lipcu 1997 na osobniku rosnącym w Arboretum  pojawiły się kwiaty. Większość pędów, których kwiaty zakończyły kwitnienie, sukcesywnie zamierała. Jednak część pędów po-

została żywa do wiosny 1998 i na nielicznych obserwowano kwitnienie do końca jesieni 1998. Na początku czerwca 1998 wokół rośliny matecznej pojawił się nieliczny samosiew.

Rosnące obecnie w naszym Ogrodzie rośliny z tego gatunku są potomstwem okazu otrzymanego z Anglii.

 

Betula alleghaniensis

BRZOZA ŻÓŁTA

Rodzina: Betulaceae

 

Występowanie: północna i wschodnia  Ameryka Północna.

 

Drzewo w ojczyźnie osiąga do 30 m wysokości (wysokość 10 - piętrowego budynku) i ponad 1 metr średnicy pnia. Żyje do 300 lat. Kora pędów gorzkawa o aromatycznym, kamforowym zapachu. W południowo  wschodniej  Kanadzie tworzy rozległe, puszczańskie lasy. Jest najbardziej rozprzestrzenionym i najważniejszym gospodarczo drzewem tego rejonu.

 

Calocedrus decurrens

CEDRZYNIEC KALIFORNIJSKI

Rodzina: Cupressaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna  i zachodnie stany USA.

 

Piękne, egzotyczne, zimozielone drzewo, do 50 metrów wysokości i 200 cm szerokości pnia u podstawy. Młode charakteryzuje wąska, kolumnowa korona, później szersza do stożkowatej. W warunkach Polski może przemarzać w ostre zimy. Odporne, gdy nasiona z których je

rozmnożono pochodzą z północnej granicy zasięgu.

 

Tsuga canadensis

CHOINA KANADYJSKA

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: wschodnia Ameryka Północna, duży zasięg od południowo - wschodniej Kanady do Alabamy i Karoliny w USA.

 

Drzewa zimozielone zwykle do ponad 50 m wysokości i 180 cm średnicy pnia. Drzewo długowieczne żyje do 600 lat.

 

Taxus cuspidata

CIS JAPOŃSKI

Rodzina: Taxaceae

 

Występowanie: Japonia, Korea.

 

Drzewo do 15 - 20 metrów wysokości lub krzew. Kora już na kilkuletnich gałęziach łuszczy się. Gatunek ten jest bardziej mrozoodporny niż rodzimy cis (Taxus baccata). Igliwie i nasiona cisa są trujące. Cisy to drzewa długowieczne i w sprzyjających im warunkach  mogą żyć ponad 1000 lat.

 

Chamaecyparis pisifera

CYPRYSIK GROSZKOWY

Rodzina: Cupressaceae

 

Występowanie: góry Japonii.

 

Drzewo w ojczyźnie wyrasta do 50 m wysokości i 2 metrów średnicy pnia. Wysoka mrozoodporność. Liczne odmiany ozdobne.

 

Taxodium distichum

CYPRYŚNIK BŁOTNY

Rodzina: Taxodiaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna - wschodnie USA.

 

Gatunek typowy dla bagien i terenów zalewowych rzek wschodnich rejonów USA. Niekiedy podstawa pnia (nawet do wysokości 2 m) pozostaje pod powierzchnią wody przez długie okresy. Często są to potężne, wysokie (do 50 m) drzewa, które wytwarzają z korzeni, wyrastające wokół pnia ponad powierzchnię gleby lub wody kopczykowate, pneumatofory (do 1 m) , kotwiczące je w grząskim gruncie.

 

Cephalotaxus harringtonia

GŁOWOCIS JAPOŃSKI

Rodzina: Cephalotaxaceae

 

Występowanie: Azja - Północne Chiny, Japonia, Korea, Mandżuria, Syberia.

 

Tolerujący cień zimozielony krzew lub niewielkie (do 10 m) drzewo. Gatunek bardzo zróżnicowany, występują też formy płożące, szczelnie pokrywające powierzchnię gleby.

 

Juniperus rigida

JAŁOWIEC SZTYWNY

Rodzina: Cupressaceae

 

Występowanie: Azja -  Japonia, Korea, Chiny.

 

Wyprostowany krzew lub małe drzewo do wysokości 12 metrów o płaczącym, malowniczym pokroju. Igły kłujące.

 

Abies concolor

JODŁA KALIFORNIJSKA

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna, południowa Kalifornia, północny Meksyk i Nowy Meksyk, w górach na wysokości 1000 - 3000 metrów nad poziomem morza.

 

W ojczyźnie wysokie do ponad 60 metrów (wysokość 21 - piętrowego budynku), bardzo ozdobne drzewa. Igły długie, do 7 cm - roztarte pachną cytryną lub tatarakiem.

 

Acer carpinifolium

KLON GRABOLISTNY

Rodzina : Aceraceae

 

Występowanie: Azja i Japonia.

 

Rośnie w  górach na wysokości 600 - 1500 metrów nad poziomem morza. Jest endemitem. Niewielkie drzewo do 15 - 20 metrów wysokości. Liście bardzo podobne do grabowych,

mają 20 - 25 par nerwów bocznych (grab ma ich 15).

 

Corylus avellana

LESZCZYNA POSPOLITA ODM. POGIĘTA

Rodzina: Corylaceae

 

Krzew znacznie niższy od „typowych” leszczyn, o pędach spiralnie powyginanych. Szczególnie efektowna w okresie zimy i na przedwiośniu, kiedy rozkwitają męskie, baziowate, urokliwe kwiatostany.

 

Magnolia acuminata

MAGNOLIA DRZEWIASTA

Rodzina: Magnoliaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna - wschodnie USA.

 

Drzewo do 25 m wysokości o prostym pniu i dużych (do 25 cm) liściach. Bardzo oryginalny „tropikalny” pokrój. Kwiaty pojawiają się po rozwoju liści i są trudno zauważalne.

 

Magnolia tripetala

MAGNOLIA PARASOLOWATA

Rodzina: Magnoliaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna,  południowo – wschodnie stany USA.

 

Egzotyczne drzewo o długich 30 - 60 cm liściach i dużych 20 - 25 cm kwiatach, które nieprzyjemnie pachną.

 

Magnolia sieboldii

MAGNOLIA SIEBOLDA

Rodzina: Magnoliaceae

 

Występowanie: Azja - Daleki Wschód - od Mandżuri po Półwysep Koreański.

 

Kwiaty pachnące, piękne, czysto białe o karminowych pylnikach, przewisające na długich szypułkach. Są mniejsze niż u innych gatunków, pojawiają się po rozwoju liści.

 

Sequoiadendron giganteum

MAMUTOWIEC OLBRZYMI (SEKWOJADENDRON OLBRZYMI)

Rodzina: Taxodiaceae

 

Pochodzące z wybrzeża Kalifornii USA.

 

Drzewo dorastające do ponad 100 metrów wysokości (wysokość 35 piętrowego budynku). Pień o ponad 10 metrach średnicy u podstawy. Pokrój za młodu wąsko - stożkowaty.

Stwierdzano, że wiek niektórych z powalonych drzew dochodził do 4000 lat. Rosnące w Arboretum drzewo ma 20 lat, a w odkrytym gruncie żyje już od 15 lat.

 

Metasequoia glyptostroboides

METASEKWOJA CHIŃSKA

Rodzina: Taxodiaceae

 

Występowanie: Azja, Chiny.

 

Rarytas botaniczny o malowniczych, pofałdowanych i charakterystycznie rozszerzonych przy ziemi pniach - „żywa skamielina”, znana  z wykopalisk w różnych częściach świata.

Odkrycie w 1941 r. żywych przedstawicieli tego gatunku było ogromną rewelacją. U nas rośnie kilkadziesiąt tych drzew, a najstarsze (liczące około 50 lat) obradzają szyszki, w górnej

części korony.

 

Larix  marschlinsii 'Grot'

MODRZEW EUROJAPOŃSKI ODM. 'GROT'

Rodzina: Pinaceae

 

Pokrój wąskostożkowaty, młode gałęzie skośnie odstają do góry pod bardzo ostrym kątem, starsze konary odchodzą od pnia pod kątem 90°, a nawet odchylają się ku ziemi a następnie łukowato wyginają  ku górze. Wzrost silny.  Pędy podobne do modrzewia europejskiego. Igły niebieskawozielone. Szyszki jak u L. Kaempferi otwarte +/- 3 x 3 cm.

 

Koelreuteria paniculata

MYDLENIEC WIECHOWATY

Rodzina: Sapindaceae

 

Występowanie: Azja - Japonia, Korea, Chiny.

 

Drzewo lub krzew do 12 metrów wysokości. Oryginalne, żółte, wiechowate kwiatostany w okresie lata, a jesienią dekoracyjne owoce.

 

Alnus glutinosa

OLSZA CZARNA

Rodzina: Betulaceae

 

Występowanie: Europa, Azja, zachodnia Afryka, Azja

Mniejsza.

 

Rodzime drzewo dominuje w lasach bagiennych, ale dzięki dużej tolerancji w stosunku do gleby jest drzewem pionierskim stosowanym do rekultywacji terenów poprzemysłowych. Współżyje z bakteriami glebowymi przyswajającymi azot z powietrza. Na okaz rosnący w naszym Arboretum wspina się pochodząca z Japonii hortensja pnąca.

 

Ilex verticillata

OSTROKRZEW OKÓŁKOWY

Rodzina: Aquifoliaceae

 

Występowanie: wschód Ameryki Północnej.

 

Krzew do 3 - 5 metrów wysokości. W naszych warunkach całkowicie odporny na mrozy.

Dobrze rośnie na podmokłych glebach. Okazy żeńskie bardzo ozdobne w okresie zimy. Są obsypane czerwonymi owocami, które pozostają do wiosny o ile nie zostaną

zjedzone przez ptaki.

 

Holodiscus discolor

PEŁNOKRĘŻNIK RÓŻNOBARWNY

Rodzina: Rosaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna - Kanada, USA.

 

Krzew do wysokości 5 metrów w ojczyźnie, w naszych warunkach do 23 metrów. Kwiaty drobne, białe zebrane w duże wiechy (czerwiec - lipiec).

 

Pinus jeffreyi

SOSNA JEFFREYA

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: zachodnie USA (góry Kalifornii).

 

Drzewo do 30 metrów wysokości (wyjątkowo do 60 metrów), o długich (do ponad 20 cm !) igłach i dużych szyszkach (do 20 - 30 cm długości).

 

Pinus sylvestris

SOSNA POSPOLITA

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: Europa, Azja.

 

Rodzime drzewo do 30 - 40 m wysokości i 480 cm obwodu pnia. Korony młodych drzew stożkowate luźne. U starych drzew leśnych rosnących w zwarciu małe, wysoko osadzone,

a u drzew swobodnie rosnących nisko osadzone, parasolowate i bardzo malownicze.

Kora u starych drzew podzielona jest spękaniami na płytki, małe lub duże (różne typy kory), niekiedy porównywana ze skórą aligatora, w górnych częściach pnia gładka, złuszczająca się, o barwie od żółci do czerwieni. Jedyny lasotwórczy gatunek sosny w Polsce. Stanowi 75% składu gatunkowego naszych lasów. Igły na krótkopędzie, sztywne, o dł. 4 - 7 cm.

 

Pinus ponderosa

SOSNA ŻÓŁTA

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: zachodnia Ameryka Północna, głównie w

Stanach Zjednoczonych.

 

Drzewo bardzo dekoracyjne o egzotycznym wyglądzie. W warunkach naturalnych do 70 metrów wysokości i 255 cm grubości pnia. W uprawie do 30 metrów wysokości.

Korona zwykle stożkowata. Kora u młodych drzew podłużnie spękana, szara, u starych drzew podzielona głębokimi spękaniami na duże płaty o barwie żółto - brązowej.

 

Stewartia pseudocamellia

STEWARCJA KAMELIOWA

Rodzina: Theaceae

 

Występowanie: Japonia.

 

Krzew lub drzewo do 20 m wysokości. Najbardziej ozdobny gatunek ze wszystkich stewarcji. Na pniu i na grubszych konarach kora łuszczy się różnobarwnymi płatami podobnie jak na platanie. W lipcu pojawiają się niezwykle atrakcyjne kwiaty, które są białe, 5 - płatkowe, miseczkowate o średnicy 7 cm. W centrum jest słupek otoczony bardzo licznymi, żółtymi pręcikami.

 

Picea breweriana

ŚWIERK BREWERA

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna,  USA - góry Siskiyou na pograniczu Kalifornii

i Oregonu.

 

Przepiękne, wolno rosnące drzewo, dorastające do 60 metrów wysokości. Boczne gałęzie (często o długości 22,5 metra) zwisają pionowo do dołu tworząc malownicze kurtyny.

Endemit i relikt.

 

Picea pungens

ŚWIERK KŁUJĄCY (Ś. SREBRNY)

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: Ameryka Północna - zachodnie USA, oraz

Góry Skaliste.

 

Gęsto ugałęzione drzewo, o regularnym, wąskim do szeroko stożkowatego pokroju. Kolor ulistnienia szarozielony do niebieskiego lub srebrzystego. Te dwie ostatnie formy są najbar-

dziej popularne w uprawie, a gatunek jest obok żywotników (Thuja) najbardziej popularnym drzewem iglastym uprawianym dla celów ozdobnych w Polsce.

 

Picea omorika

ŚWIERK SERBSKI

Rodzina: Pinaceae

 

Występowanie: była Jugosławia, niewielki zasięg w górach Tara nad Driną.

 

Jeden z najpiękniejszych świerków o wąskim, strzelistym pokroju, dorastający do wysokości 30 metrów. Endemit i relikt trzeciorzędowy.

 

Euonymus alatus

TRZMIELINA OSKRZYDLONA

Rodzina: Celastraceae

 

Występowanie: wschodnia Azja od północno - wschodnich Chin po Półwysep Koreański, Japonię, Sachalin.

 

Krzew do 3 metrów wysokości dekoracyjny jesienią, szczególnie drobne, pomarańczowe owoce. Liście zwykle różowawe. Na pędach oryginalne narośla korkowe.

 

Liriodendron tulipifera  'Aureomarginatum'

TULIPANOWIEC AMERYKAŃSKI  ODM. ŻÓŁTOOBRZEŻONA

Rodzina: Magnoliaceae

 

Występowanie gatunku: wschodnie rejony Stanów  Zjednoczonych.

 

Piękne drzewo o oryginalnych, lirowatych liściach żółto obrzeżonych, które jesienią przebarwiają się na złocistożółto lub pomarańczowo. Kwiaty są bardzo oryginalne

(VI - VII), ale słabo widoczne wśród liści.

 

Salix caprea 'Kilmarnock'

WIERZBA IWA ODM. ZWISAJĄCA

Rodzina: Salicaceae

                    

Drzewka o parasolowatej, zwisającej koronie, bardzo ozdobne w czasie kwitnienia (wielkanocne bazie).

 

Thuja plicata

ŻYWOTNIK OLBRZYMI

Rodzina: Cupressaceae

 

Występowanie: zachodnia Ameryka Północna wzdłuż Oceanu Spokojnego - od północnej Kalifornii do południowej Alaski.

 

Najwyższy gatunek żywotnika, zimozielone drzewo do 60 metrów wysokości i 240 cm średnicy pnia.