1. Kurator: dr inż. Marta Monder
2. tech.ogr. Lidia Gnatowska

Dane ogólne: liczba taksonów: 707

Powierzchnia: 3500 m²

Róża towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Początki uprawy ogrodowych róż wywodzą się prawdopodobnie, jak i innych roślin, z Mezopotamii. Wzmianki spotyka się w historii Persji, Babilonu, gdzie zakładano pierwsze rosaria, rosły w ogrodach królowej Semiramidy, w Egipcie, w Tracji, Chinach i Japonii oraz Grecji i Rzymie. Krzewy róż sadzono od tysiącleci w ogrodach monarchów, przy świątyniach i domach wszystkich rozwijających się kultur Europy, Azji, północnej Afryki. Róże mają swoje stałe miejsce w literaturze, sztuce, architekturze, medycynie, wierzeniach i legendach. W swojej historii, w zależności od czasów, stanowiły symbol zarówno rozpusty i pogańskiego świata, jak i najwyższej czystości i wartości chrześcijańskich. Oprócz powszechnie wykorzystywanych niewątpliwie cennych walorów ozdobnych mają wiele innych praktycznych zastosowań. Najważniejsze gospodarczo od tysiącleci jest pozyskiwanie z płatków róż olejku różanego, używanego w kosmetyce i perfumerii. Owoce są bogatym źródłem przede wszystkim witaminy C, a także wielu innych cennych witamin i składników mineralnych. Służą jako surowiec do wyrobu koncentratów witaminy C oraz przetworów spożywczych. Medyczne zastosowanie owoców ma obecnie niewielkie znaczenie. Drewno różane, twarde i aromatyczne, używano do wyrobu szkatułek, puzderek, tabakierek, przedmiotów wartościowych, nawet mebli i boazerii. Określa się też tak drewno niektórych gatunków tropikalnych

Kolekcja róż obejmuje kilka części położonych w różnych miejscach OB. Zaprezentowane gatunki i odmiany ukazują różnorodność uprawianych róż, od tych znanych przed tysiącami lat do ostatnich nowości hodowców z całego świata. Gromadzone są odmiany hodowli polskiej. Posadzono ponad 170 róż historycznych, obecnie rzadko znajdujących się u uprawie. Wśród nich są róże damasceńskie, portlandzkie, burbońskie, remontanty i wiele innych. Zwracają na siebie uwagę przede wszystkim bardzo rzadko spotykanym u współczesnych odmian kształtem i silnym zapachem kwiatów. Można poznać tutaj wiele odmian ze wszystkich grup róż oraz ich cechy mające znaczenie w dla późniejszego zastosowania w praktyce. W ostatnich latach postęp w hodowli róż jest ogromny, corocznie wprowadza się co najmniej kilkadziesiąt nowych odmian na rynek. Krzewy, ze względu na ogromną różnorodność tego rodzaju, posadzono w niejednolitych zestawieniach uwzględniających ich pochodzenie i przynależność do poszczególnych grup, a także barwę, kształt kwiatu, hodowcę, zastosowanie, charakter wzrostu.

Najbardziej różnorodną i bogatą grupą są róże parkowe. Należą do nich gatunki spotykane w stanie naturalnym i ich odmiany, wiele tzw. starych róż, oraz odmiany powstałe współcześnie. Ich ozdobą są nie tylko kwiaty, ale często też pędy, kolce, owoce i liście, u niektórych przebarwiające się kolorowo jesienią. W zależności od gatunku i odmiany kwitną już od początku maja aż do mrozów. Cennymi różami parkowymi są powstałe w latach 70-tych XX wieku róże angielskie. Ich pachnące kwiaty mają charakterystyczny kształt starych róż, krzewy "naturalny" pokrój, a pozostałe cechy są zbliżone do róż współczesnych. Przy podporach posadzono róże czepne o różnym pochodzeniu. Róże pnące typu climbings, wywodzą się najczęściej od Rosa wichuraiana, Rosa × kordesii, czasem to sporty mieszańców herbatnich (clg), natomiast róże pnące typu ramblers - głównie od Rosa multiflora. Odmiany róż z grupy wielokwiatowych (rabatowych) należą do róż wielokwiatowych (Rosa polyantha), mieszańców wielokwiatowych rabatowych (Rosa polyantha hybrida), bukietowych (Rosa floribunda) i bukietowych wielkokwiatowych (Rosa floribunda grandiflora). Są to krzewy obficie i długo kwitnące, o większej odporności na choroby i mróz niż odmiany wielkokwiatowe. Zachwycają swoją bogatą kolorystyką i różnorodnością form kwiatów. Posadzono także róże miniaturowe o małych kwiatach szlachetnego kształtu, oraz róże wielkokwiatowe - przede wszystkim mieszańce herbatnie (Rosa thea hybrida), o różnym kształcie i w szerokiej gamie barw kwiatów, pąków, często pachnących. Znajdują się tutaj odmiany wyhodowane kilkadziesiąt lat temu, wypróbowane i cenione, a także nowości. W kolekcji znajdują się rzadko spotykane o kwiatach tzw. niebieskich, w rzeczywistości raczej o odcieniu fioletowolila i o tzw. czarnych, czyli bardzo ciemnoczerwone. Zgromadzono także bardzo bogatą kolekcję róż okrywowych, ponad 140 odmian i gatunków. Róże okrywowe wyodrębniono jako grupę dopiero w latach 70-tych XX wieku, obejmujących róże już wcześniej znane i istniejące oraz nowe wyhodowane specjalnie w tym celu. Charakteryzują się silnym krzewieniem, obfitym, długim kwitnieniem, wysoką odpornością na mróz, choroby i szkodniki, nie wymagają wielu prac pielęgnacyjnych. Większość z nich kwitnie od czerwca aż do mrozów.

---

[Strona główna] [Plan Ogrodu] [Centrum Ogrodnicze] [Fundacja Homo et Planta] [Historia Ogrodu] [Nauka i kolekcje] [Kolekcje roślin] [Działalność naukowo-dydaktyczna] [Centrum edukacji przyrodniczo-ekologicznej] [Działalność naukowo-badawcza] [Aktualności] [Działalność kulturalna]
[Rośliny sadownicze] [Kolekcje warzyw] [Rośliny lecznicze] [Kolekcja flory Polski] [kolekcje roślin drzewiastych] [kolekcje roślin tropikalnych i subtropikalnych] [Byliny] [Irysy i rośliny cebulowe] [kolekcje róż] [Indeks rodzajów] [Index seminum] [Stan kolekcji roślinnych] [Działalność naukowo-dydaktyczna] [Rada Naukowa] [Działalność wydawnicza] [Historia Ogrodu] [Dorobek naukowy] [Stopnie naukowe] [Konferencjie krajowe] [Konferencjie międzynarodowe] [Zakład oceny i ochrony bioróżnorodności roślin] [Zakład kolekcji botanicznych i ogrodniczych] [Pracownia zachowania różnorodności biologicznej Górnego Śląska] [Pracownia ekologii stosowanej] [Pracownia biotechnologii roślin]