[Powrót do strony głównej]
[aktualizowano dnia 2012-02-01]
|
|
Zakład Eksperymentalnej Biologii Roślin
|
prof. dr hab. Rybczyński Jan - kierownik zakładu
Proces somatycznej embriogenezy goryczek
Goryczki tworzą grupę roślin, w skład, której wchodzą gatunki chronione oraz mające znaczenie farmakologiczne. Prowadzone od wielu lat badania pozwoliły wykazać, że niektóre z tych gatunków również mogą stać się roślinami modelowymi do badań zdolności morfogenetycznych, a w szczególności somatycznej embriogenezy.
• Zapraszamy na stronę www gentiana.pl
Somatyczna hybrydyzacja goryczek
Wykorzystanie zdolności morfogenetycznych zielonych protoplastów mezofilu liści i embriogenicznych zawiesin komórkowych do otrzymania somatycznych mieszańców międzygatunkowych drogą elektrofuzji. Otrzymano szereg mieszańców somatycznych, które są badane pod względem cech morfologiczny, cytologiczny i cytogenetyczny. Analiza molekularna pozwala na potwierdzenie mieszańcowości uzyskanych regenerantów.
Krioprzechowywanie embriogenicznych zawiesin komórkowych
Embriogeniczny charakter zawiesin komórkowych wykorzystano dla rozwinięcia modelowego systemu przygotowania komórek do krioprzechowywania i analizy postmrożeniowej. Analiza zdolności morfogenetycznych i molekularna potwierdziły zgodność materiału krioprzechowywanego z kontrolnym .
Proteomiczna analiza zmian zachodzących w czasie dehydratacji komórek embriogenicznych zawiesin goryczek.
Goryczkowy model krioprzechowywania pozwala na prowadzenie badań w zakresie zmian profili białkowych pod wpływem stresu dehydratacji indukowanego wzrastającym stężeniem sacharozy. Elektroforeza białek 2D oraz analiza składu aminokwasowego wyselekcjonowanych białek są wykorzystywane dla określenia szlaków metabolicznych związanych z przystosowaniem się komórek do stresu dehydratacji.
Transformacja roślin
Embriogeniczna zawiesina komórkowa oraz jej protoplasty okazały się bardzo efektywnym materiałem eksperymentalnym do prowadzenia badań nad transformacją wektorową i bez wektorową. Uzyskane transformaty (po cokulturze z Agrobacterium tumefaciens lub elektropracji) wykazywały transgenezę dla genów selekcyjnych i genów markerowych.
Wykorzystanie kultur in vitro do rozszerzenia kolekcji paproci tropikalnych
Wykorzystując kulturę in vitro pojedynczych makrospor oraz wegetatywne namnożenie gametofitów zdołano stworzyć warunki powiększenia populacji przedstawicieli paproci drzewiastych w naszych kolekcjach.
Wykorzystanie paproci drzewiastych i zielnych w badaniach zdolności morfogenetycznych roślin zarodnikowych.
Gametofit paproci ze względu na swoją morfologię jest idealnym materiałem badawczym dla określenia oporności paproci na stres dehydratacyjny i ultraniskiej temperatury. A zróżnicowane pochodzenie paproci (paprocie tropikalne) pozwala na posługiwanie się również materiałem biologicznym, który ewolucyjne nie spotkał się ze stresem niskiej temperatury oraz dehydratacji (zlodowacenie, wilgotne lasy tropikalne).
Wykorzystanie roślin do określenia zanieczyszczeń środowiska
Od szeregu lat obserwuje się ciągłą degradacje środowiska miejskiego, co ma negatywny wpływ na zieleń miejską oraz populacje ludzką zamieszkującą tereny miejskie. Obrazem degradacji jest zamieranie drzew w ciągach przyulicznych. Negatywne warunki mają również swoje odbicie w aktywności komórkowej kambium. Zaburzenia te prowadzą do zmniejszenia się liczby komórek łyka uczestniczących w transporcie asymilatów z różnych części drzew. Na tej podstawie opracowano mapy Polski przedstawiające imisję zanieczyszczeń arsenem, kadmem i siarką na podstawie określenia ich akumulacji w igłach sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.).
Biomonitoring zanieczyszczeń środowiska
Postępujące zanieczyszczenie środowiska naturalnego różnymi związkami i pierwiastkami stworzyło potrzebę poszukiwania różnych metod oceny takich skażeń. Oprócz powszechnie stosowanych metod pomiarowych wykorzystujących odpowiednio fizyko-chemiczna aparaturę badawczą duże znaczenie uzyskały metody bioindykacyjne umożliwiające ocenę skażeń na podstawie ich akumulacji w tkankach roślin i zwierząt. Opracowano mapy Warszawy przedstawiające zanieczyszczenia powietrza ołowiem i chromem przy pomocy metody bioindykacyjnej stosującej mech jako "akumulator" zanieczyszczeń.
Prowadzi badania nad gatunkiem cieszynianki wiosennej (Hacquetia epipactis) z wykorzystaniem hodowli ex situ młodych siewek. Uzyskanie na drodze wysiewu nasion pochodzących z tylko dwóch osobników zachowanych w naturze pozwoliło na reintrodukowanie tego gatunku na stanowisko naturalne w lesie koło wsi Rozumice (powiat Głubczyce).
Równocześnie w wyniku poszukiwań, na Śląsku znaleziono 8 odizolowanych nowych stanowisk skrzypu olbrzymiego (Equisetum telmateia Ehrh.). Jest to roślina chroniona w Polsce, wytwarzająca charakterystyczne pędy wegetatywne oraz pędy generatywne w postaci "kłosa". Gatunek ten charakteryzuje się również dużą ekspansją ze środowisk naturalnych do środowiska antropogenicznego.Mechanizmy przebudowy kambium piętrowego na przykładzie wybranych gatunków roślin drzewiastych
Kambium jest jedną z najdogodniejszych tkanek merystematycznych spotykanych w przyrodzie, które zostały wykorzystane do prowadzenia badań mechanizmów wzrostu i przebudowy układu komórek roślinnych. Wynika to stąd, że w wyniku wzrostu promieniowego odkładane są warstwy komórek pochodnych kambium w postaci floemu i ksylemu. Zapisana w ten sposób historia zdarzeń komórkowych pozwala na śledzenie zmian zachodzących w trakcie rozwoju ontogenetycznego kambium nawet na przestrzeni kilkuset lat.